| Nederlands |  |  | This page is only available in Dutch |
|
||||||||||||||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
ALEX DEN OUDEN |
|
 1024×768(min.) |
Oude techniek en werktuigbouw, industriële geschiedenis en archeologie |
Historical engineering and technology, industrial archaeology and history |
|---|---|---|
| © AdO 1998 ... 2004 | ||
Eén stap terug ... 
|
One step back ...
|
In 1993 werd de Koninklijke Nederlandsche Machinefabriek v/h E.H. Begemann te Helmond gesloten. De gebouwen aan de Zuid-Willemsvaart werden ontruimd en gesloopt; het bedrijfsterrein is inmiddels hergebruikt voor woningbouw, een parkje en een cultureel centrum. Zo kwam een einde aan ruim 120 jaar bedrijvigheid op dit terrein. Begemann had vanouds een grote naam, maar in de jaren 1970 en 1980 raakte de onderneming meer en meer in de problemen. Ook de tussenkomst van "bedrijvendokter" Joep van den Nieuwenhuyzen bracht geen uitkomst. De tent moest dicht!
Toen het besluit tot definitieve sluiting eenmaal was gevallen, verlangde de Gemeente Helmond een grondige documentatie van de Begemann-vestiging. Opdat een belangrijk stuk van het (industrieel) verleden van Helmond vastgelegd zou worden en op deze wijze voor het nageslacht bewaard. De bouwhistoricus Den Ouden kreeg de opdracht, om enerzijds de onderneming en haar produkten te beschrijven en anderzijds, de ontruimde gebouwen diepgravend te documenteren. Meer dan 1,5 ha van het bedrijfsterrein was bebouwd en het uitgestrekte gebouwencomplex bepaalde jaren lang het gezicht van de kanaalzône.
Den Ouden over zijn documentatiewerk:
"Het is bij mijn weten de eerste keer in Nederland dat zo'n groot complex op deze wijze voor de sloop zo grondig beschreven is. Dit is pas echte industriële archeologie. Heel wat bouwkundigen en architecten willen graag weten hoe je zoiets aanpakt."
Het was wel een kwestie van afzien:
"De hele opmeting moest in februari gebeuren, in kou en aanvriezende nevel. M'n vingers vroren zowat vast aan het meetlint."
Het was een waardevol karwei. De meeste gebouwen van Begemann werden in de loop der tijd steeds weer aangepast en uitgebreid. In de machinefabriek, bijvoorbeeld, waren zeven opvolgende bouwfasen te onderscheiden. Den Ouden:
"Het was fascinerend om dat allemaal boven water te krijgen. Het vroeg wel wat aanvullend spitwerk in de archieven, maar uiteindelijk kan ik volledig beschrijven, hoe het bij Begemann tussen 1872 en 1993 precies reilde en zeilde."
De opgestelde documentatie omvat enerzijds een fotografische vastlegging van bouwdetails; anderzijds een gedetailleerde opmeting en optekening van alle belangrijke gebouwen. De meeste hadden door Begemann in de loop der tijd in eigen beheer gebouwde staalconstructies. Het bedrijf had immers vanouds twee afdelingen: staalconstructie en de pompenfabriek. De fotodocumentatie is gedeponeerd in het Gemeentearchief. De onderhavige publicatie toont in groot detail de resultaten van de opmeting en optekening van alle belangrijke gebouwen en het historisch onderzoek naar de bedrijfsgeschiedenis en ontwikkeling.
Dit is hét schoolvoorbeeld van on site documentatie. Uniek!
|
1993 |
106 pagina's en vele tekeningen |
A3-formaat (!) |
paperback |
€ 20.00 |