| Nederlands |  |  | This page is only available in Dutch |
|
||||||||||||||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
ALEX DEN OUDEN |
|
 1024×768(min.) |
Oude techniek en werktuigbouw, industriële geschiedenis en archeologie |
Historical engineering and technology, industrial archaeology and history |
|---|---|---|
| © AdO 1998 ... 2004 | ||
Terug naar de Hoofdpagina ... 
|
Back to the Main page ...
|
De Donge-spoorbrug bij Geertruidenberg op de Rijksmonumentenlijst? |
Van de Donge-spoorbrug zijn de oorspronkelijke Bestekken voor onderbouw en bovenbouw nog beschikbaar. Deze omvatten (onder meer) een uitgebreide en gedetailleerde beschrijving van beide bruggen. Ik gebruik deze beschrijving als basis voor de nu volgende analyse.
De onderbouw van de Donge-spoorbrug was deels gecombineerd met die van de er vlak naast liggende verkeersbrug. Beide bruggen hadden namelijk het oostelijke landhoofd gemeen. De pijlers en de westelijke landhoofden waren gescheiden.
Frontaal aanzicht van het oorspronkelijke oostelijke landhoofd en de ondergrond daarvan, links (noord) de verkeersbrug en rechts (zuid) de spoorbrug
Bij de sloop in 1957-1960 van de oude verkeersbrug werd uiteraard de onderbouw hiervan verwijderd. Van het oostelijk landhoofd werd alleen het noordelijk deel gesloopt, het zuidelijk deel - van de spoorbrug - bleef onveranderd gehandhaafd. Op de vrijgekomen plaats werd in 1960-1963 de nieuwe verkeersbrug gelegd. Het nieuwe (betonnen) oostelijke landhoofd hiervan sluit aan tegen het bestaande oostelijke landhoofd van de spoorbrug. Dit is dus nog in oorspronkelijke staat bewaard.
Het oorspronkelijke Bestek voor de onderbouw is nog beschikbaar. Ik gebruik dit als basis voor de nu volgende gegevens.
|
dagwijdte tussen: |
|
breedte van: |
|
|
westelijke landhoofd en pijler I |
29,00 meter |
pijler I |
2,75 meter |
|
pijler I en pijler II |
29,00 meter |
pijler II |
3,60 meter |
|
pijler II en draaipijler |
12,00 meter |
draaipijler |
7,30 meter |
|
draaipijler en oostelijke landhoofd |
12,00 meter |
|
|
|
totale wijdte tussen de landhoofden |
96,65 meter |
|
|
|
Het westelijke landhoofd en de pijlers I, II en de draaipijler zijn gefundeerd op betonkisten, die gedragen worden op ingeheide palen. De betonkist is gestort in een gesloten bekisting van ingeheide houten damwandpalen. Het oostelijke landhoofd is gefundeerd op een houten vloer, liggend op kespen op ingeheide palen. Alle bouwwerken zijn op hun funderingen opgemetseld in gebakken steen. Ze zijn op de geëigende plaatsen versterkt en beschermd met hardstenen blokken, lijsten en dekplaten. In de draaipijler is de gegoten ijzeren spilvoet met stalen spil ingemetseld. Al het in de dag komende metselwerk is onder 1/20 sleping [achterover hellend] opgetrokken. Koppen en hoeken zijn volgens cirkelbogen afgerond. Wanden van inkassingen zijn te lood [verticaal] gemetseld. |
|
Het oostelijke landhoofd had [in de oorspronkelijke dubbele uitvoering] aan beide zijden terugliggende kwartronde vleugels. De vleugel aan de zuidzijde van de spoorbrug is volledig intact. Hij is (net als het aansluitende landhoofd) gefundeerd op een houten vloer, liggend op kespen op ingeheide palen. De muur is in basalt opgetrokken en met hardstenen dekplaten afgedekt.
Naast het Bestek zijn ook de tekeningen uit 1885 van de landhoofden en pijlers (als bijlagen bij het Bestek) bewaard gebleven. Ik bied op een afzonderlijke pagina een "fold-out" overzichtstekening aan. Deze toont frontale aanzichten van de twee landhoofden en drie pijlers. De afbeelding is ruim 800 pixels hoog en 4450 pixels breed. Hij is 514 kB groot. Kan je monitor dergelijke afmetingen aan, en zie je niet op tegen enige downloadtijd - of heb je ADSL - haal 'm dan gerust binnen. De tekening is het waard ....
|
afmetingen |
betonkisten der fundering (binnenwerks) |
gemetselde penanten |
||
|
|
lang |
breed |
lang |
breed |
|
westelijke landhoofd |
21,00 meter |
5,10 meter |
18,85 meter |
3,00 meter |
|
pijler I |
16,50 meter |
5,10 meter |
14,12 meter |
2,75 meter |
|
pijler II |
18,00 meter |
5,90 meter |
15,58 meter |
3,60 meter |
|
draaipijler |
achthoek 9,60 meter |
diameter 7,30 meter |
||
|
oostelijke landhoofd spoorbrug |
|
|
12,67 meter |
5,00 meter |
|
hoogten en diepten: funderingen |
||
|
betonkist van het westelijke landhoofd |
onderkant van de hoekpalen |
8,00 meter - A.P. |
|
onderkant van de damwandpalen |
7,00 meter - A.P. |
|
|
onderkant van de betonlaag |
3,50 meter - A.P. |
|
|
bovenkant van de betonlaag |
1,00 meter - A.P. |
|
|
bovenkant van de damwandpalen vóór afzagen |
2,50 meter + A.P. |
|
|
bovenkant van de damwandpalen na afzagen |
1,00 meter - A.P. |
|
|
bovenkant van de heipalen vóór afzagen |
1,30 meter + A.P. |
|
|
bovenkant van de heipalen na afzagen |
3,00 meter - A.P. |
|
|
betonkisten van de drie pijlers |
onderkant van de hoekpalen |
9,00 meter - A.P. |
|
onderkant van de damwandpalen |
8,00 meter - A.P. |
|
|
onderkant van de betonlaag |
4,50 meter - A.P. |
|
|
bovenkant van de betonlaag |
2,00 meter - A.P. |
|
|
bovenkant van de damwandpalen vóór afzagen |
2,50 meter + A.P. |
|
|
bovenkant van de damwandpalen na afzagen |
2,00 meter - A.P. |
|
|
bovenkant van de heipalen vóór afzagen |
1,30 meter + A.P. |
|
|
bovenkant van de heipalen na afzagen |
4,00 meter - A.P. |
|
|
fundering van het oostelijke landhoofd |
ondervlak sloven |
3,60 meter - A.P. |
|
ondervlak kespen |
3,35 meter - A.P. |
|
|
bovenvlak vloer |
3,00 meter - A.P. |
|
|
hoogten en diepten: metselwerken |
||
|
westelijke landhoofd |
aanleg metselwerk |
1,00 meter - A.P. |
|
bovenvlak oplegneuten |
3,16 meter + A.P. |
|
|
bovenvlak keermuur |
5,20 meter + A.P. |
|
|
bovenvlak lijst en dekstenen |
5,32 meter + A.P. |
|
|
noordelijke vleugel, hellend bovenvlak, beneden |
3,25 meter + A.P. |
|
|
idem, boven |
4,76 meter + A.P. |
|
|
zuidelijke vleugel, hellend bovenvlak, beneden |
3,25 meter + A.P. |
|
|
idem, boven |
4,76 meter + A.P. |
|
|
pijler I |
aanleg metselwerk |
2,00 meter - A.P. |
|
bovenvlak oplegneuten |
3,00 meter + A.P. |
|
|
bovenvlak lijst en dekstenen |
5,32 meter + A.P. |
|
|
pijler II |
aanleg metselwerk |
2,00 meter - A.P. |
|
bovenvlak oplegneuten |
3,16 meter + A.P. |
|
|
bovenvlak keermuur |
5,20 meter + A.P. |
|
|
bovenvlak inkassing voor de draaibrug |
3,35 meter + A.P. |
|
|
bovenvlak lijst en dekstenen |
5,32 meter + A.P. |
|
|
draaipijler |
aanleg metselwerk |
2,00 meter - A.P. |
|
bovenvlak lijst en dekstenen |
3,00 meter + A.P. |
|
|
oostelijke landhoofd |
aanleg metselwerk |
3,00 meter - A.P. |
|
bovenvlak inkassing voor de draaibrug |
3,15 meter + A.P. |
|
|
bovenvlak keermuur |
5,20 meter + A.P. |
|
|
bovenvlak lijst en dekstenen |
5,32 meter + A.P. |
|
|
hoek- en damwandpalen, funderingshout |
|||
|
westelijke landhoofd |
hoekpalen |
32 cm × 32 cm |
lang 10,50 meter |
damwandpalen |
25 cm × 30 - 34 cm |
lang 9,50 meter |
|
pijlers |
hoekpalen |
32 cm × 32 cm |
lang 11,50 meter |
damwandpalen |
25 cm × 30 - 34 cm |
lang 10,50 meter |
|
oostelijke landhoofd spoorbrug |
sloven |
30 × 35 cm |
|
|
kespen |
25 × 30 cm |
||
|
kloosterhouten |
20 × 25 cm |
||
|
damwandplanken |
dik 15 cm |
||
|
vloer |
dik 10 cm |
||
Remmings- of beschermingswerkenDe vorm van het oorspronkelijke remmingswerk werd (mede) bepaald door de verkeersbrug die even ten noorden van de spoorbrug lag. Oostzijde (draaipijler) Aan de zuidzijde had het remmingswerk de destijds voor draaibruggen gebruikelijke vorm: twee evenwijdige rijen met een spitse kop. Op de bovengordingen zijn de geleiderail en het klinkmechanisme voor de draaibrug geplaatst, alsmede een brugwachtershokje. Dit laatste staat zo hoog dat z'n plankier op het brugdek aansluit. Aan de noordzijde zwaaide de draaibrug over de pijler van de verkeersbrug. Hier stond een enkelrijig remmingswerk tussen de draaipijler van de spoorbrug en de vaste pijler van de verkeersbrug. De geleiderail voor de draaibrug ligt op een separate stoel naast de pijler van de verkeersbrug. |
|
|
Westzijde (pijler II)
Hier volstonden twee enkelrijige remmingswerken: eentje aan de zuidzijde van de brug, de ander tussen de spoorbrug en de verkeersbrug.
N.B. Op het moment dat de oostelijke vaste overspanning van de brug is verwijderd (om een extra doorvaart te scheppen) zijn uiteraard ook tussen pijler II en pijler I twee remmingswerken van moderne bouwwijze geplaatst.
Het westelijke landhoofd, gezien naar het zuidwesten
Pijler I, gezien naar het zuidwesten
Pijler II, gezien naar het zuidoosten
Draaipijler, gezien naar het westen
Oostelijke landhoofd, gezien naar het zuidoosten
Naar de volgende sectie 
|
|
naar de top | to the top |
|